❖ Lĩnh vực hoạt động

Chuyện Xứ Thần Kinh. hoạt động ở lĩnh vực Thư viện

❖ Số điện thoại

Số hotline 84905549020
Có những chuyện lâu rồi chưa đọc. Nên tưởng chừng đã quên.

Bài viết về Chuyện Xứ Thần Kinh.

HÀNH ĐỘNG “CÁCH MẠNG” SỐ MỘT CỦA BẢO ĐẠI
Năm 1925 , Khải Định đau nặng và khó qua khỏi , Pháp lợi dụng hoàn cảnh đó buộc Khải Định và Nam triều chấp nhận cho Pháp ra một qui ước quy định mọi việc cai trị đều do tòa Khâm soạn thảo . Nam triều căn cứ vào đó chỉ ra Dụ thi hành mà thôi . Một vài ông đại thần không đồng ý vì làm như thế là không coi Hòa ước 1884 ra gì nữa . Pháp dọa nếu không ký sẽ bị cắt mọi nguồn tài trợ . Cuối cùng Nam triều phải ký . Như thế những quyền l...ợi tối thiểu còn lại trong Hòa ước 1884 đã bị cướp nốt ngay khi Khải Đình vừa tắt thở .
Năm 1932 , Bảo Đại về nước “bắt đầu làm vua” , Bảo Đại đến hỏi đại thần Nguyễn Hữu Bài :
Mai tôi bắt đầu làm vua , tôi làm việc gì trước việc gì sau ?
Quan đại thần đáp :
Không làm chi hết!
Vì sao ? - Bảo Đại hỏi
Có còn quyền hành chi nữa mà làm ! – Quan đại thần đáp .
Thật thế không ?
Sự thật thì cũng còn !
Còn gì ?
Còn được quyền nghi lễ ( tế Nam Giao , ngày húy kỵ đến lạy ở Thái Miếu, Thế Miếu )
Thế thì nghi lễ làm việc gì trước ?
Ngài học Tây về . Vậy mai vào làm vua nên ký Dụ bỏ lạy năm lạy . Mỗi lần vào chầu xin “Hành tam khấu lễ” (vái ba vái) thôi !
Bảo Đại thực hiện điều đó ngay. Và dó là hành động “cách mạng” đầu tiên của cuộc đời làm vua của Bảo Đại . See More
BỬU ĐÌNH – NGƯỜI CON BẤT TRỊ CỦA HOÀNG GIA
Bửu Đình là chắt nội hoàng tử Tĩnh Gia – con trai 41 của vua Minh Mạng .Lúc nhỏ Bửu Đình học chữ Hán , sau chuyển qua học trường Quốc Học.
Nhân ngày tết năm Đinh Mão (20-2-1927) , Bửu Đình đưa một nhóm thanh niên lên dốc Bến Ngự chúc thọ nhà yêu nước Phan Bội Châu đang bị Pháp giam lỏng ở đó . Thấy người đến chúc tết cụ Phan khá đông Bửu Đình nhảy lên diễn đàn biến cuộc thăm viếng thành một cuộc diễn thuyết . Ông nói rất hùng h...ồn , trôi chảy . Trong một lúc hứng khởi , ông lăng mạ công khai vị hoàng đế trẻ tuổi Bảo Đại . Để đổi lại với danh hiệu thiên tử , ông gọi Bảo Đại là thằng vua hoặc là vật vua chúa . Việc “bạo phổi” của Bửu Đình gây ra một sự kích động tinh thần các giới không khác nào một quả bom nổ giữa sân điện Cần Chánh của cái Kinh đô phong kiến này . Thanh niên , những người yêu nước xem Bửu Đình lúc đó như một “thần tượng” . Một người Hoàng gia lăng mạ Hoàng gia như Bửu Đình như thế , xưa nay chưa từng có .
Ba hôm sau , Phủ Tôn Nhơn tống một cái trát gọi ông đến Phủ . Mới bước chân vào Phủ , ông được thông báo ngay là ông đã mắc tội phạm thượng và phải tội đồ . Ông hiên ngang vào nhận tội không một chút sợ hãi . Phủ Tôn Nhơn tưởng vậy là dẹp yên được một người cháu bất trị . Nhưng không ngờ thanh niên học sinh như đã được báo trước , đã ùn ùn kéo đến bao vây Phủ , đòi Phủ phải trả tự do cho ông Bửu Đình . Phủ phải nói dối là sẽ trả tự do cho Bửu Đình ngay . Anh em thanh niên tưởng thật giang tay ra về thì sau đó Phủ đã đưa Bửu Đình ra giam ở nhà tù Lao Bảo . Ông bị gạch tên khỏi sổ bộ của Hoàng tộc , từ đó ông buộc phải lấy họ Tạ của mẹ . Bửu Đình thành Tạ Đình . Biết thế, thanh niên học sinh Huế lại tiếp tục đấu tranh . Trong bốn bức tường đá nhà lao Lao Bảo , Tạ Đình không ngớt chửi bới bọn quan lại làm tay sai cho Pháp áp bức người dân vô tội . Ông đạp phá nhà lao . Cuối cùng Tạ Đình đã bị di chuyển xuống tàu ra giam ngoài Côn Đảo . Ở Côn Đảo ông viết báo bí mật gởi về Sài Gòn đăng , tiếp tục chửi bọn bán nước và bọn cướp nước . Trong thời kỳ nây ông viết được bộ tiểu thuyết Mảnh Trăng Thu và đăng dần trên báo ở Sài Gòn . Cuối năm 1930 ông đóng tàu vượt Côn Đảo . Đi lần thứ nhất bị thất bại , ông không nản chí tổ chức đi lần thứ hai (10-1931) và từ đó mất tin ông .
Mặc dù Bửu Đình là một người Hoàng tộc bất trị đã từng bị Phủ Tôn Nhơn đàn hặc bỏ tù , nhưng những người yêu nước mang họ Hoàng gia rất tự hào mình là người cùng họ với Hàm Nghi , Thành Thái , Duy Tân và cả Bửu Đình. See More
BẢN ÁN LỊCH SỬ
Bắt được vua Duy Tân bọn thực dân Pháp rất hí hửng . Chúng cho ô-tô chở nhà vua chạy quanh thành phố để báo cho dân Việt Nam biết “Nhà vua nổi tiếng yêu nước” của họ bị tóm rồi .
Đến quá trưa , chiếc xe của Tòa Khâm chạy thẳng xuống khu nhượng địa Mang Cá . Vua Duy Tân bị giam ở đó .
Khâm sứ Pháp Lơ Mạc-săng đờ Tri-gông ( Le Marchant de Trigon ) đến thay Khâm sư Sạc-lờ buộc Triều đình Huế phải luận tội vua Duy Tân một cách khắc nghiệt : “Vua một nước d...Continue Reading
“ÔNG” VÀ “TÔI”
Khải Định là một ông vua bù nhìn . Dân tình bị sưu cao thuế nặng , bị áp bức khổ sở đến mấy , Khải Định cũng chẳng để ý .
Sau chin năm làm vì cho Pháp đô hộ dân ta , năm 1925 Khải Định chết khi mới hơn bốn mươi cái xuân xanh . Trong dịp này Hoàng gia nhận được rất nhiều trướng liễn phúng điếu ngợi ca “công thần thánh đức” của Khải Định . Không ngờ trong cái mớ trướng liễn ấy lẫn lộn vào một cái làm cho Hoàng gia cũng như các quan Nam và các quan Bảo Hộ ph...ải sửng sốt . Thủ tiêu đi không được mà treo lên thì xấu mặt cho người quá cố vô cùng . Nội dung bức trướng ấy là một đối câu đối như sau :
“Ông vội bỏ đi đâu , bỏ bạc bỏ tiền , bỏ vợ bỏ con , bỏ hát bội thầy tu , bỏ hết trần duyên trong một lúc”.
“Tối nay còn lại đó , còn trời còn đất , còn non còn nước , còn anh hùng hào kiệt , còn nhiều vận hội giữa năm châu”.
Căn cứ vào nội dung ,triều đình đã tìm ra được tên tuổi người gởi . Người đó không ai khác là vua Duy Tân đang bị đày ở đảo Rề-uy-ni-ông . See More
ĐI ĐÀY
Hành quyết những nhà yêu nước xong , thực dân Pháp đưa vua Duy Tân – giờ đây trở lại cái tên cũ – hoàng thân Vĩnh San, vào Vũng Tàu rồi cùng với cựu hoàng Thành Thái bị giam ở đó từ 8 năm trước đày sang đảo Rề-uy-ni-ông .
Sau này có một nhà báo Pháp , ông Charle Wateblet đến đảo gặp hoàng thân Vĩnh San và được nghe hoàng thân kể lại rằng :
- Xuống tàu Guadiana đi mất 17 ngày đêm , khôngđỗ lại chỗ nào cả, tôi đến đây vào ngày 20 tháng 11 năm 1916 . Khi ấy tôi mới ...17 tuổi không chịu nổi thủy thổ thành thử đâm ra đau ốm luôn , đã ba lần phải cơn sốt nặng . Tôi lấy làm tự hào thấy người bản xứ biệt điệt đãi tôi . Tôi cũng sung sướng được xem phong cảnh mỹ lệ của nước họ .Song những điều tôi được mãn nguyện đó không làm cho tôi quên nước Việt Nam tôi được .
Ông Rọt Vĩnh San con trai trưởng cựu hoàng Duy Tân , trong buổi lễ truy điệu tại Huế 6-4-1987 ,cho biết rõ hơn.
- “Chính phủ bảo hộ chấp thuận bản án và đề nghị Ngài qua đảo Rề-uy-ni-ông cùng với thân phụ của Ngài là cựu hoàng Thành Thái . Trở thành hoàng thân Vĩnh San , người ta đưa Ngài xuống tàu Avardiana cùng với gia đình của Ngài , gia đình của thân phụ và thân mẫu của Ngài . Khởi hành từ ngày 3 tháng 11 năm 1916 , trực chỉ Poutre des Galets – cảng chính của đảo Rề-uy-ni-ông . Ngài cập bến ngày 20-11 cùng năm . Hội đồng nhiếp chính ban cấp cho Ngài (và gia đình) mỗi năm 33.000F”.
Cùng đi đày có bà hoàng mẫu Nguyễn Thị Định , bà phi Mai Thị Vàng và một người em gái hoàng thân Vĩnh San Lương Nhàn (mới 12 tuổi) . Sau một thời gian hai năm ở đảo những người này không chịu nổi khí hậu khắc nghiệt của đảo , hoàng thân Vĩnh San đã can đảm một cách đáng khâm phục xin cho những người này được trở về Huế . Cuộc chia tay thật cảm động . Không ngờ đó là cuộc vĩnh biệt . Ở lại đảo , hoàng thân Vĩnh San đã thể hiện cái nghị lực khác thường của mình.
Trở về quê nhà , gia đình của hoàng thân Vĩnh San bị an trí trong khu vực An Lăng . Ở nơi bị giam lỏng , tình cảm những người thân của hoàng thân vô cùng bi thảm . Thác lời bà mẹ của hoàng thân , nhà thơ Thượng Tân Thị đã làm 10 bài Khuê Phụ Thán để diễn tả nỗi lòng mình . Bài nói về nỗi nhớ Hoàng thân (bài 4) như sau :
“Con ôi , ruột mẹ ngấu như tương ,
Bảy nổi ba chìm xiết thảm thương .
Khô héo lá gan cây đình Ngự ,
Đầy với giọt lệ nước sông Hương .
Quê người đành gởi thân trăm tuổi ,
Đất tổ mong vì nợ bốn phương .
Mẹ cũng trông mau rồi một kiếp
Để cho vẹn nỗi mối can thường” See More
KHÔNG ! BỞI VÌ NÓ ĐÃ…
Thấy vua Duy Tân được hai người hộ vệ đứng nhìn trời ở xóm Ngũ Tây , tên Lơ-phôn tiến đến trước giở mũ chào và hỏi một cách mỉa mai :
En bien , Sire ! Vous aves fini cette randonné ? ( Thế nào , Hoàng Thượng ngự giá đến đây là hết rồi chứ ?)
Vua Duy Tân nhún vai và cũng đáp lại hắn bằng tiếng Pháp :
Vous ne pouvez pas comprendre ! ( Các người chả hiểu được đâu !)...
Ngay lúc ấy tên Trứ phản trắc cùng đi với bọn thực dân xuất hiện tiến đến trước mặt nhà vua :
Tâu bệ hạ tôi là người được bệ kiến Ngài ở sông Lợi Nông , chẳng hay Bệ hạ có nhớ mặt không ?
Nhận ra tên Trứ - người đã giơ tay tuyên thệ trước mặt Vua đêm khởi nghĩa , Vua không tỏ ra giận dữ mà chỉ khinh bỉ ra mặt , Người đáp :
Phải , ta chớ mặt mi : đồ phản quốc !
Nói xong vua Duy Tân nhìn lơ đằng sang chỗ khác . Tên Trứ cụp mặt lùi thùi quay ra . Lúc bấy giờ con mắt của trùm mật thám Xô-nhi phát hiện thấy dưới lớp áo của Vua có một vật gì cồm cộm rất khả nghi . Một khẩu súng chăng ? Nếu không sát hại được đối phương ông sẽ tự sát để bảo toàn danh dự ? Tên Chánh sở mật thám nhìn người hau háu , biết ý , vua Duy Tân đáp :
Mấy ông tưởng cái ni là súng hả ? Không phải mô . Tui là có súng thì tui bắn mấy ông chết hết rồi . Đây là cục lương khô thôi !
Thực chết đó không phải là lương khô mà là hai cái ấn vàng của nhà vua . Tên Chánh mật thám lúc đó mới yên tâm .
Lơ Phôn sai người chạy tìm mượn một cái kiệu và một cái lọng để rước Vua xuống xe hơi đã chờ sẵn dưới chân đồi . Nhà vua làm thinh , khoát tay từ chối kiệu và lọng vàng . Người bước xẳng xái xuống đồi không hề tỏ ra sợ sệt gì cả . Bọn Xô-nhi và Lơ Phôn kéo đoàn tùy tùng lẽo đẽo theo sau .
Buổi trưa hôm ấy về tới Tòa Khâm , tên Khâm sứ Sạc-lơ nở một nụ cười đắc thắng bắt tay vua Duy Tân và nói :
En bien ! sir , vous êtes content de vontre éqyuoée ? (Bệ hạ bằng long cuộc du ngoạn chứ ?)
Vua Duy Tân trả lời điềm nhiên cũng bằng tiếng Pháp :
Non ! Puisqu’ elle n’a pas réussi ( Không ! Bởi vì nó đã không thành công !)
Từ đó vua Duy Tân giữ thái độ lãnh đạm cho đến khi bị đưa vào giam trong đồn Mang Cá . See More

Bạn cần thay đổi thông tin Chuyện Xứ Thần Kinh.?

Xem thêm Thư viện